Lokkertje

Maandag, 25 oktober 1999
De dagelijkse stroom post bestaat grotendeels uit reclame. Gratis "informatie" die linea recta bij het oud papier belandt, het meeste zelfs ongeopend. Ik weiger tijd aan die rommel te besteden. Het ergst zijn de "persoonlijke enquêtes". Vul zo'n vragenformulier naar waarheid in en de hoeveelheid "persoonlijke informatie" zal rap verdubbelen.

Gratis, voor niks, kosteloos. Pak maar, kom maar, lijkt iedereen te roepen. Ook in de IT wereld lijkt iedereen gek geworden.

Gratis diensten

Gratis software

Gratis tools

Is iedereen gek geworden? Als er iemand gek wordt bent u het, van steeds meer reclame. De hele wereld wordt $teed$ commerciëler. Verdienen die bedrijven nog wel wat? Ja hoor, maakt u zich vooral niet ongerust.

U betaalt wel degelijk, op diverse manieren.

  1. Betalen met eye-balls.

    De meest voorkomende betaling is door te kijken naar reclame. De reclamekosten zitten verwerkt in de prijs van het product.

    De toenemende commercialisering van het web leidt tot 'Banner blindness'. Surfers nemen de meeste advertenties niet eens meer bewust waar (internettg.org/.../banner_blindness.html). Reclame wordt dan ook steeds geraffineerder, soms zelfs nog moeilijk als zodanig herkenbaar. 'Gratis' informatie is vaak reclame in verkapte vorm. Bedrijven betalen bijvoorbeeld om extra op te vallen in de Gouden Gids (www.goudengids.nl/...).

  2. Verkapt betalen.

    Soms is 'gratis' niet zo 'gratis' als u denkt. De gratis internet providers verdienen bijvoorbeeld aan de telefoonkosten die u maakt.

    Een andere veel voorkomende betaalvorm is het verstrekken van informatie. Het zijn de digitale versies van de 'persoonlijke enquêtes'. Wie zich aanmeldt bij Het Net moet bijvoorbeeld een waslijst aan persoonlijke gegevens prijsgeven (.../aanvraag2.asp). Vink wat categorieën bij "Interesses" aan en de hoeveelheid "persoonlijke informatie" per email zal rap verdubbelen.

  3. Lokkertje

    Het allergeraffineerdst zijn de leuke hebbedingetjes. Kraaltjes en spiegeltjes waar je niet echt veel mee kunt. Zodra u meer wilt, een echt nuttig product, komt de kassa tevoorschijn. Deze truuk komt met name veel voor in de categorie 'Software Development Tools'.

Is er dan echt niets meer gratis? Ach, de zon gaat nog voor niks op, zolang het duurt. En software heeft soms verbazingwekkend aardige gratis Easter Eggs (www.htsoft.com/easter), meestal erin gesmokkeld door hobbiënde programmeurs met een overschot aan creativiteit. Verbazingwekkend genoeg is de kwaliteit van die Easter Eggs vaak beter dan de software waar het eigenlijk om gaat. Kennelijk is enthousiasme de belangrijkste succesfactor. Hmm, is enthousiasme de reden voor de hoge kwaliteit van open source software?

Tot slot een paar adviezen, die je al als kleuter ingeprent krijgt: Pas op voor cookies van vreemden, open uw electronisch voordeur alleen op een kiertje en kap al te persoonlijke vragen resoluut af. De kleuterschool is de meest waardevolle opleiding om het commerciële bombardement te overleven!

Tot de volgende week!
Henk Jan Nootenboom

Met speciale dank aan Rob Leinweber en Peter Kraaijenoord voor link suggesties