Locus

Maandag, 12 november 2001
Het broodje Bao Pao komt er aan, even wachten nog. Ik doe een stap achteruit en wacht.

The Humane Interface
(Bol.com/...)
Zoals gebruikelijk dwaalt m'n geest af. Jef Raskin (jefraskin.com) heeft me aardig wat stof tot nadenken gegeven met zijn boek The Humane Interface (jefraskin.com/...humaneinterface...). Z'n boek biedt uitstekende theoretische grond. Wat maakt een user interfaces tot een goede user interface? Met name z'n uitleg over de locus of attention (awl.com/...) heeft m'n brein getriggerd. Hoe kan ik deze theorie praktisch toepassen?

In gedachten verzonken staar ik voor me uit en kijk een Goudse winkelstraat in. Er is iets bijzonders aan het straatbeeld maar wat het is ontgaat me voorlopig.

Iets verder op staat iemand me aan te kijken. M'n geest worstelt zich los uit de gedachtenwereld en focust op de werkelijkheid. Het beeld wordt helder. Langzaam wordt het gezicht scherp. Uiteindelijk herken ik een mede cursiste van Tai Chi. Wonderlijk hoe moeilijk het is om een bekende te herkennen in een afwijkende context, gehinderd door afdwalende gedachten.

En zie: dit is een praktisch voorbeeld van de locus of attention.

  1. M'n geest was bij het broodje bao pao, maar dwaalde af.
  2. Het broodje verdween naar de achtergrond en m'n locus of attention was bij de ... locus of attention.
  3. Het kostte me moeite om iets op te merken dat buiten m'n locus of attention valt, zelfs als het duidelijk zichtbaar is.
Dat laatste is precies de kern van Jef Raskin's betoog. Gebruikers zijn in gedachten verzonken, zien hooguit die paar vierkante millimeter van het scherm waar ze op dat ene moment mee bezig zijn. Andere dingen vallen absoluut niet op.

Wat doe je bijvoorbeeld als een gebruiker een tekst typt in een numeriek veld?

  • een vervelende pop-up geven? Nee, uit den boze.
  • Een beepje geven en niet numerieke data weigeren? Nee, te onvriendelijk. Een gebruiker moet kunnen zien wat er mis gaat.
  • Een boodschap geven in het eindresultaat? Nee, dat valt niet op.
  • In een statusveld? Nee, dat valt net zo min op.
  • Achter het veld? Nee, zelfs dat valt niet op.
De locus of attention is op het veld, dus het veld zelf is de locatie bij uitstek om een error indicatie te tonen. Een voorbeeld:

Een rode achtergrondkleur is genoeg. Het laatst getypte karakter is de oorzaak van de fout. Een foutmelding is niet eens meer nodig. Simpel en bijzonder effectief.

Na een kort gesprekje met m'n mede Tai Chi cursiste begint m'n maag te knorren. M'n aandacht gaat volledig naar de Bao Pao.

Tot de volgende week,
Henk Jan Nootenboom

Met dank aan Antoinette Coetzee voor The Humane Interface